PersonalLoans.ph

Getting started

Kasunduan sa Pautang: Sample, Laman at Paano Gumawa (2026)

Ano ang kasunduan sa pautang, ano ang dapat laman, at paano gumawa. May sample template na kopyahin, interest rules at kailan kailangan ang notaryo.

Isinulat ng PersonalLoans.ph editorial team · Inilathala · Huling sinuri · 10 minutong basa

The short answer

Ang kasunduan sa pautang ay nakasulat na usapan sa pagitan ng nagpahiram at ng humiram, na nagsasaad kung magkano ang hiniram, kailan at paano ibabalik, at kung may interest ba o wala. Hindi ito kailangang notarized para maging valid, basta pirmado ng dalawang panig, pero mas matibay ang patunay kung may saksi o kung dinaan sa notaryo. Para sa pautang sa pagitan ng magkakakilala, ito ang pinakamalinis na paraan para protektado ang dalawang panig kapag may nakalimutan o may hindi pagkakaintindihan.

Sa madaling salita (TL;DR)

  • Ang kasunduan sa pautang ay nakasulat na usapan na nagsasaad ng magkano ang hiniram, kailan at paano babayaran, at kung may interest ba o wala.
  • Valid ito kahit hindi notarized basta pirmado, pero mas matibay na patunay kung may saksi o kung notarized. Ang interest ay dapat nakasulat, kung hindi, walang singil na tubo.
  • Hindi ka makukulong dahil lang sa utang. Kung hindi makabayad, demand muna, tapos barangay, tapos small claims.

Ano ang kasunduan sa pautang at kailangan ba itong nakasulat?

Kapag nagpahiram ka ng pera na ibabalik sa iyo, iyon ay tinatawag na simple loan o mutuum sa Civil Code (Article 1933). Iba ito sa paghiram ng gamit na mismong iyon din ang isasauli, gaya ng drill o upuan, na commodatum at libre. Sa pera, puwedeng libre sa tubo o may interest, basta napagkasunduan.

Totoo namang valid ang verbal na pautang. Kung nagpahiram ka kay pinsan ng ₱5,000 at nag-usap lang kayo sa text, utang pa rin niya iyon. Ang problema ay ang patunay. Pag may away na, salita laban salita, at mahirap ipakita sa barangay o korte kung ano talaga ang napagkasunduan. Sinasabi mismo ng Civil Code (Article 1358) na ang mga kasunduan na mahigit limang daang piso ang halaga ay dapat na nakasulat, kahit private na papel lang, para mas madali itong patunayan.

May isa pang dahilan kung bakit mahalaga ang nakasulat. Ayon sa Civil Code (Article 1956), walang tubo na puwedeng singilin maliban kung ito ay malinaw na nakasaad sa sulat. Kaya kung nagkasundo kayong may 2% kada buwan pero pasalita lang, hindi mo iyon basta mapipilit. Kaya kung may interest, isulat.

Ano ang dapat laman ng kasunduan

Hindi kailangang mahaba o mabigat ang mga salita. Ang mahalaga, nandoon ang mga detalyeng pag-aawayan kapag nagkagulo. Ito ang dapat laman:

  • Buong pangalan at tirahan ng nagpahiram at ng humiram. Para malinaw kung sino ang magkausap at saan sila matatagpuan.
  • Ang halagang hiniram, nakasulat sa numero at sa titik, halimbawa ₱20,000 (dalawampung libong piso), para walang madagdag o mabawas.
  • Ang petsa at kung paano ibinigay ang pera: cash, GCash, Maya, o bank transfer. Kung may screenshot ng padala, itabi.
  • Kung may interest o wala, at kung meron, ilang porsiyento at kada kailan. Kailangan itong nakasulat para may bisa.
  • Ang hulog schedule na may due dates. Kung sa kinsenas at katapusan sumasahod ang humiram, itugma ang mga petsa doon.
  • Ang penalty kapag na-late, basta makatwiran lang ang halaga.
  • Ano ang mangyayari kung talagang hindi makabayad, gaya ng palugit o kung paano aayusin.
  • Pangalan at pirma ng saksi. Isa o dalawang taong nakakita sa pagpirma.
  • Pirma ng lahat, kasama ang petsa ng pagpirma.

Sample kasunduan sa pautang na puwede mong kopyahin

Puwede mong kopyahin ito at palitan ang mga blangko ng tamang detalye. Sulat-kamay o naka-print, pareho lang itong gumagana basta pirmado.

KASUNDUAN SA PAUTANG PARTIES Nagpahiram (Lender): ________, nakatira sa ________ Humiram (Borrower): ________, nakatira sa ________ HALAGANG HINIRAM Ang halagang hiniram ay ₱________ (________________ piso), na natanggap ng humiram noong petsa ________ sa pamamagitan ng ________ (cash, GCash, Maya o bank transfer). INTEREST (isa lang ang piliin) [ ] Option A: Walang interest ang pautang na ito. [ ] Option B: May interest na ______% kada ________ (buwan o taon, ayon sa napagkasunduan), na kinukuwenta sa original na halagang hiniram. Kung walang napili, walang interest ayon sa batas. BAYARAN (HULOG) Babayaran ang utang sa ______ na hulog, ayon sa talaang ito: Hulog 1: ₱________ sa petsa ________ Hulog 2: ₱________ sa petsa ________ Hulog 3: ₱________ sa petsa ________ Hulog 4: ₱________ sa petsa ________ (Idagdag o bawasan ang hulog kung kailangan.) PENALTY SA LATE Kung lalampas sa due date, may penalty na ______% o ₱________ kada ________, basta makatwiran at hindi sobra. PAANO MAGBAYAD Magbabayad sa pamamagitan ng ________ (GCash, bank transfer o cash). Bawat bayad ay bibigyan ng resibo o patunay, gaya ng screenshot o papel. KUNG HINDI MAKABAYAD (DEFAULT) Kung hindi makabayad ang humiram sa napagkasunduan, bibigyan siya ng ______ araw na palugit para makahabol bago ituring na default. PAGSASAAYOS Kung may hindi pagkakaunawaan, pag-uusapan muna ng dalawang panig. Kung hindi maayos, dadaan muna sa barangay bago dumulog sa korte. PIRMA Nagpahiram: ________ Petsa: ________ Humiram: ________ Petsa: ________ SAKSI Saksi 1: ________ Saksi 2: ________ Notarial acknowledgment (para sa notary) ACKNOWLEDGED before me this ____ day of ________, 20____ at ________, Philippines, by the parties named above, who presented their competent evidence of identity and acknowledged that this instrument is their free and voluntary act. ________________________ Notary Public

Panimula lang ito, kaya baguhin ito ayon sa tunay ninyong usapan. Para sa malaking halaga, mabuting iparepaso muna sa abogado bago pumirma.

Halimbawang hulugan sa pesos

Sabihin nating hiniram mo ang ₱20,000 at magbabayad sa anim na buwanang hulog. Ito ay halimbawa lang para makita kung paano lumalabas ang numero.

Kung walang interest, hahatiin lang ang ₱20,000 sa anim. Lumalabas na ₱3,333.33 kada buwan. Dahil hindi ito eksaktong nahahati, ang huling hulog ay ₱3,333.35 para tama ang kabuuang ₱20,000.

Ngayon, tingnan natin kung may interest. Gagamit tayo ng halimbawang rate na 2% kada buwan. Hindi ito legal na limit o rekomendasyon, halimbawa lang ito para sa kuwenta. Gagamit tayo ng simple interest sa original na halaga lang, ibig sabihin laging sa ₱20,000 ibabase ang tubo, hindi sa natitirang balanse.

Ang 2% ng ₱20,000 ay ₱400 kada buwan. Sa anim na buwan, ₱400 beses anim, iyon ay ₱2,400 na kabuuang interest. Idagdag sa ₱20,000, ang babayaran mo ay ₱22,400. Hatiin sa anim, iyon ay ₱3,733.33 kada buwan, at ang huli ay ₱3,733.35 para tumama.

Tandaan na ang rate sa halimbawa ay hindi legal na maximum. Walang itinakdang legal na pinakamataas na interest para sa pribadong pautang, pero puwedeng ibaba ng korte ang sobrang taas, kaya ang gabay ay kung ano ang makatwiran at kayang bayaran.

Kailangan ba ng notaryo? Notarized vs hindi

Hindi kailangan ng notaryo para maging valid ang kasunduan. Basta pirmado ng dalawang panig, utang na iyon na puwedeng patunayan. Pero may idinadagdag na tibay ang notaryo.

Kapag na-notarize, nagiging public document ang kasunduan, kaya mas matatag itong ebidensiya kapag may usapin sa korte. Sa ilalim ng Rules on Notarial Practice (A.M. No. 02-8-13-SC), kailangang personal na humarap ang mga pumirma sa notaryo, dala ang competent evidence of identity gaya ng valid na ID. Hindi puwedeng ipapirma na lang sa iba o ipa-notaryo nang wala ka. Dalhin ninyong dalawa ang mga ID at ang orihinal na kasunduan.

Maaaring may documentary stamp tax na hinihingi sa ilang debt instrument. Ang halaga nito ay nagbabago, kaya kung malaki ang halaga o kailangang notarized, tanungin ang notaryo o BIR kung ano ang kasalukuyang singil. Walang itinakdang fixed na bayad sa notaryo, kaya mag-usap kayo tungkol sa presyo bago magpa-notaryo.

Para sa maliit at simpleng pautang sa magkapamilya o magkapitbahay, madalas ay sapat na ang pirmado at may saksi. Para sa malaki o kung gusto mong pinakamatibay na papel, doon mas makakatulong ang notaryo.

Interest at penalty: gaano kataas ang puwede?

Dito madalas magkagulo, kaya linawin natin. Una, ang interest ay dapat nakasulat (Civil Code Article 1956). Pag pasalita lang ang usapan sa tubo, hindi iyon basta sisingilin.

Pangalawa, wala nang Usury Law ceiling para sa interest simula 1983, dahil sinuspinde ng lumang Central Bank Circular ang mga ceiling na iyon. Pero hindi ibig sabihin nitong walang hangganan. Puwede at nagagawa ng korte na bawasan ang interest o penalty na iniquitous o unconscionable, ibig sabihin sobra-sobra o walang konsensiya (Civil Code Article 1229). Ang tanong ng korte ay hindi kung ilang porsiyento ang written, kundi kung makatwiran ba ito.

Pangatlo, kung walang nakasulat na rate pero nagkaroon ng pagkaantala, ang legal interest na ginagamit ay 6% kada taon (BSP Circular No. 799). Sa ₱20,000, ang 6% kada taon ay ₱1,200 sa loob ng isang taon, o halos ₱100 kada buwan. Iyan ang default kapag walang usapan sa tubo pero na-delay ang bayad.

Isa pang madalas na kalituhan. Ang mga interest cap na inilabas ng SEC ay para sa lending at financing companies at sa loan apps, hindi sa pribadong pautang sa pagitan ng magkakakilala. Kung loan app ang pinag-uusapan mo, tingnan ang loan app interest guide at ang low interest compare. Para sa pautang kay Tita o kay officemate, ang gabay ay ang usapan ninyo at kung ano ang makatwiran.

Kapag hindi nagbayad: ano ang mga susunod na hakbang

Mas maigi kung hindi na aabot sa away, pero kapag hindi nagbayad ang humiram, ganito ang karaniwang hakbang, pataas ng bigat.

Simulan sa written demand. Isang malinaw na mensahe o sulat na nagsasaad ng balanse at ng bagong petsa ng bayaran. Minsan dito na nalulutas, lalo na kung may pirmadong kasunduan na maipapakita.

Kung magkababayan, ibig sabihin parehong nakatira sa iisang lungsod o bayan, kadalasan ay dadaan muna sa barangay bago makapag-korte. Ito ang Katarungang Pambarangay sa ilalim ng Local Government Code (RA 7160). Pupunta kayo sa barangay para sa conciliation, at dito madalas na nagkakaayos nang hindi na umaabot sa demanda.

Kung talagang hindi maayos, puwedeng dumulog sa small claims. Ito ay para sa pera na inuutang, hanggang ₱1,000,000 ang halaga, at walang abogado sa harapan, kayo mismo ang haharap. Mas mura at mabilis ito kaysa karaniwang kaso.

Isang bagay na dapat malinaw. Hindi ka makukulong dahil lang sa utang. Sabi mismo ng Constitution (Article III, Section 20), walang taong ikukulong dahil sa utang. Civil na usapin ang hindi pagbabayad. Iba lang ang kuwento kapag may peke kang dokumento o nag-bounce na tseke na ibinigay mo. Kung may banta ng kulong dahil lang hindi ka nakabayad, basahin ang online loan hindi nabayaran guide at ang loan app harassment rights.

Kung gusto mo ng loan na may kumpletong dokumento na

Minsan ayaw mong gumawa ng sariling kasunduan, o kailangan mo ng pera na may malinaw nang papeles. Sa loan mula sa SEC-registered na lender, kasama na ang sariling agreement at disclosure statement, kaya hindi ka na magsusulat ng kasunduan. Ito ang tatlong partner sa listahan namin:

  • MoneyCat: MoneyCat Financing Inc., SEC Reg. No. CS201953073, CA No. 1254. Sabi ng site nila ₱500 hanggang ₱20,000, hanggang 180 araw, na may maximum APR na 145%. Buong detalye sa aming MoneyCat review.
  • Finbro: Sofi Financing Inc., SEC Reg. No. CS201908275, CA No. 1324. Sabi ng site nila ₱1,000 hanggang ₱50,000 para sa bagong kliyente. Buong detalye sa aming Finbro review.
  • Finmerkado: FinMerkado Inc., SEC Reg. No. 2024120180322-17. Loan-matching platform ito, hindi lender, at ang partner lenders ang nagtatakda ng terms. Buong detalye sa aming Finmerkado review.

Bago tumanggap, ikumpara muna ang total na babayaran sa bawat isa. Walang garantiyang aprubado dito, kaya basahin muna ang terms.

Kahit gaano kaganda ang usapan, kung regular kang magpapahiram sa maraming tao para kumita, iba na iyon. Ang isang beses na pautang kay kaibigan ay hindi negosyo. Pero ang tuluy-tuloy na pagpapautang sa publiko para sa tubo ay maaaring lending business na, at iyon ay nangangailangan ng SEC registration at Certificate of Authority sa ilalim ng Lending Company Regulation Act (RA 9474).

FAQ

Valid ba ang kasunduan kahit hindi notarized?

Oo. Valid na ang pirmadong kasunduan kahit hindi notarized. Ang ginagawa lang ng notaryo ay gawin itong public document na mas matibay na ebidensiya sa korte. Pero para sa bisa, sapat na ang pirma ng dalawang panig, at mas mabuti kung may saksi.

Puwede bang walang interest ang pautang?

Oo, puwedeng libre sa tubo. Sa katunayan, kung walang nakasulat na interest, walang tubo na masisingil ayon sa Civil Code Article 1956. Kaya kung gusto mong may interest, isulat ito sa kasunduan, pati ang porsiyento at kung kada kailan ito kinukuwenta.

Kailangan ba ng saksi?

Hindi ito kailangan para maging valid. Pero malaking tulong ang saksi. Kung may away sa hinaharap, may ibang taong makakapagpatunay na totoong pumirma kayong dalawa at napagkasunduan ang laman. Isa o dalawang saksi ang karaniwan.

Makukulong ba ako kung hindi makabayad?

Hindi, kung ang problema lang ay hindi ka nakabayad. Sabi ng Constitution, walang kinukulong dahil sa utang, at civil na usapin ang hindi pagbabayad. Iba lang kapag may peke kang dokumento o nag-bounce na tseke na ibinigay mo sa nagpahiram.

Ilang taon bago ma-prescribe ang pautang?

Para sa written contract gaya ng pirmadong kasunduan sa pautang, sampung taon ang itinakda ng Civil Code Article 1144 para maghabla ang nagpahiram, bilang mula nang maging due ang utang. Lampas doon, maaari nang hindi na ito maipaglaban sa korte.

Iba pang guides